تستر سیم‌کشی موتور و کنترلر دوچرخه و اسکوتر برقی

تستر موتور، کنترلر و سیم‌کشی دوچرخه و اسکوتر برقی

این دستگاه ابزاری برای بررسی و عیب‌یابی بخش‌های الکتریکی دوچرخه و وسایل نقلیه برقی مجهز به موتور براشلس است. با اتصال سیم‌ها و سوکت‌های تستر می‌توان وضعیت سنسورهای هال موتور، سیم‌های فاز، خروجی کنترلر، دسته گاز و کلید قطع‌کن ترمز را بررسی کرد.

نتیجه آزمایش از طریق چراغ‌های LED روی دستگاه نمایش داده می‌شود. روشن‌شدن، خاموش‌شدن و ترتیب تغییر چراغ‌ها به تعمیرکار کمک می‌کند محل احتمالی ایراد را پیدا کند و پیش از تعویض قطعات، بررسی دقیق‌تری انجام دهد.

کاربردهای دستگاه

آشنایی با اتصالات و نشانگرها

تستر دارای اتصال مخصوص سنسورهای هال موتور، سیم‌های فاز موتور، خروجی کنترلر و ورودی دسته گاز یا ترمز است. چراغ‌های مربوط به موتور و کنترلر در بخش‌های جداگانه قرار دارند.

هنگام اتصال، باید مثبت تغذیه، منفی و سیم سیگنال به‌درستی شناسایی شوند. در راهنما، سیم قرمز برای مثبت و سیم مشکی برای منفی معرفی شده است. اتصال سیم‌ها باید بر اساس وظیفه و نقشه سیم‌کشی انجام شود؛ رنگ سیم‌ها در محصولات مختلف ممکن است یکسان نباشد.

تست سنسورهای هال موتور و تشخیص زاویه 60 یا 120 درجه

ابتدا اتصال موتور به کنترلر را جدا کنید. سوکت سنسورهای هال موتور را به ورودی مربوط روی تستر وصل کرده و دستگاه را روشن کنید. سپس محور یا چرخ موتور را به‌آرامی با دست بچرخانید و تغییر وضعیت سه چراغ هال را بررسی کنید.

در حالت سالم، چراغ‌ها با چرخش موتور تغییر وضعیت می‌دهند. ثابت‌ماندن یک چراغ در حالت روشن یا خاموش می‌تواند نشانه ایراد در سنسور هال، سیم‌کشی یا اتصال آن باشد.

طبق راهنما، در موتور 60 درجه حالتی وجود دارد که هر سه چراغ روشن و حالتی دیگر وجود دارد که هر سه خاموش هستند. در موتور 120 درجه، چراغ‌ها طبق الگوهای جدول زیر تغییر می‌کنند و حالت روشن یا خاموش بودن هم‌زمان هر سه چراغ در توالی عادی دیده نمی‌شود.

در این جدول، عدد ۱ به معنی روشن‌بودن چراغ و عدد ۰ به معنی خاموش‌بودن آن است. نقطه شروع و جهت دنبال‌کردن توالی به موقعیت و جهت چرخش موتور بستگی دارد.

تست سیم‌های فاز و سیم‌پیچ موتور

برای این آزمایش، موتور باید از کنترلر جدا باشد. سه سیم فاز موتور را به اتصالات مربوط روی تستر وصل کنید و موتور را با دست بچرخانید.

در وضعیت عادی، چراغ‌های مربوط به فازها هنگام چرخش واکنش نشان می‌دهند. اگر یک چراغ یا یک گروه از چراغ‌ها واکنش نداشته باشد، احتمال ایراد در اتصال، سیم فاز یا سیم‌پیچ مربوط وجود دارد.

تست کنترلر براشلس

ابتدا موتور را از کنترلر جدا کنید. سوکت سیگنال و سیم‌های خروجی فاز کنترلر را مطابق نقشه راهنما به تستر وصل کنید. دسته گاز باید به کنترلر متصل باشد تا بتوان فرمان حرکت را ایجاد کرد.

اگر کنترلر دارای ورودی جانبی مانند سرعت‌سنج است، طبق راهنما اتصال آن برای آزمایش جدا شود. تغذیه و سیم روشن‌کننده کنترلر نیز باید مطابق نقشه همان کنترلر برقرار باشند.

با روشن‌شدن کنترلر، چراغ مربوط به تغذیه ۵ ولت باید روشن شود. روشن‌نشدن این چراغ می‌تواند به نبود تغذیه، اتصال اشتباه یا ایراد در بخش تغذیه کنترلر مربوط باشد.

سپس دسته گاز را به‌آرامی بچرخانید و تغییر چراغ‌های خروجی را مشاهده کنید:

راهنما شش ترکیب اتصال بین سیم‌های خروجی کنترلر و ورودی‌های تستر را نیز مطرح می‌کند. در این ترکیب‌ها، اتصال اول ثابت نگه داشته شده و جای دو اتصال دیگر عوض می‌شود؛ سپس همین بررسی برای دو حالت شروع دیگر تکرار می‌شود. این بخش برای بررسی ترتیب فازها کاربرد دارد.

همچنین در راهنما آمده است که ایراد در دسته گاز یا مدار ترمز می‌تواند نتیجه تست کنترلر را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین این دو بخش باید پیش از نتیجه‌گیری بررسی شوند. کاربرد دستگاه برای بعضی کنترلرهای دوحالته و بدون سنسور نیز ذکر شده است، اما اتصال باید مطابق نقشه کنترلر انجام شود.

تست دسته گاز

دسته گاز را از مدار وسیله جدا کنید و سیم مثبت، منفی و سیگنال آن را به ورودی مربوط روی تستر وصل کنید. دستگاه را روشن کرده و دسته گاز را به‌آرامی از حالت آزاد تا انتهای مسیر حرکت دهید.

در حالت سالم، نشانگر مربوط به سیگنال باید با حرکت دسته گاز تغییر کند. راهنما دو نوع رفتار را نشان می‌دهد: در بعضی دسته‌گازها شدت نور با حرکت افزایش می‌یابد و در بعضی دیگر کاهش پیدا می‌کند.

طبق راهنما، دامنه تغییر سیگنال در نوع افزایشی حدود ۱ تا ۴٫۲ ولت و در نوع کاهشی حدود ۴٫۲ تا ۱ ولت ذکر شده است. ثابت‌ماندن نشانگر در حالت روشن یا خاموش و نبود تغییر با حرکت دسته گاز، نشانه نیاز به بررسی دسته گاز و سیم‌های آن است.

تست کلید قطع‌کن ترمز

اتصال کلید ترمز را از وسیله جدا کرده و به ورودی تستر وصل کنید. پس از روشن‌کردن دستگاه، اهرم ترمز را چند بار بگیرید و رها کنید.

در حالت سالم، نشانگر باید با تغییر وضعیت اهرم روشن و خاموش شود. راهنما هر دو نوع کلید ترمز با عملکرد عادی باز و عادی بسته را نشان می‌دهد؛ بنابراین روشن یا خاموش بودن اولیه چراغ به نوع کلید بستگی دارد.

اگر چراغ در هر دو وضعیت ثابت بماند، کلید ترمز، سیم‌ها و سوکت آن باید بررسی شوند.

تعویض باتری

تستر با باتری داخلی ۹ ولت کار می‌کند. اگر پس از روشن‌کردن دستگاه، چراغ‌ها کم‌نور هستند یا روشن نمی‌شوند، ابتدا وضعیت باتری را بررسی کنید.

برای تعویض باتری، دستگاه را خاموش کنید، چهار پیچ بدنه را با پیچ‌گوشتی چهارسو مناسب باز کنید و درپوش را بردارید. باتری ۹ ولت جدید را با رعایت قطب مثبت و منفی نصب کرده و سپس درپوش و پیچ‌ها را ببندید.

 توصیه می‌شود در صورت بروز مشکل، باتری داخلی پیش از بررسی خرابی دستگاه تعویض یا آزمایش شود.

نکات نگهداری و استفاده

دستگاه را پس از پایان کار خاموش کنید و در محیط خشک، دور از حرارت و مواد خورنده نگهداری کنید. پیش از هر آزمایش، سلامت سوکت‌ها و درست‌بودن اتصال سیم‌ها را بررسی کنید.

بخش تعمیرات راهنما، دستگاه را برای تغذیه ۵ تا ۹ ولت معرفی کرده و استفاده از ولتاژ بالاتر از ۹ ولت را مجاز نمی‌داند. همچنین رعایت قطب‌بندی تغذیه و جلوگیری از اتصال کوتاه ضروری است.

در قسمت تعمیرات، بررسی باتری، کلید روشن و خاموش، اتصالات داخلی، چراغ‌های LED و مسیر تغذیه پیشنهاد میشود. یک مدار مقاومتی با مقاومت‌های ۱ تا ۲ کیلو‌اهم و توان یک‌چهارم وات نیز برای شبیه‌سازی سیگنال ترمز ترسیم شده که به بخش عیب‌یابی تعمیرگاهی مربوط است.

جمع‌بندی کاربرد محصول

این تستر امکان بررسی چند بخش اصلی سیستم برقی را در یک دستگاه فراهم می‌کند. نمایش نتیجه با چراغ‌های LED، اتصالات متنوع و ابعاد قابل حمل، آن را به ابزاری کاربردی برای عیب‌یابی اولیه موتور، کنترلر، دسته گاز و کلید ترمز تبدیل می‌کند. نتیجه تست باید همراه با بررسی اتصالات و نقشه سیم‌کشی همان وسیله تفسیر شود.